En dat is goed nieuws! Het betekent dat het gevoel dat ik alleen maar op vakantie ben – en binnenkort zoals steevast stoel 17C in het vliegtuig zou boeken voor de vlucht terug naar Nederland (ik ben bijgelovig en 17 is mijn geluksgetal) – overgaat in een thuisgevoel, hier in Tväråträsk in Zweeds Lapland, 2374 kilometer van Bladel. We zijn inmiddels 7 weken in Lapland en ik heb me nog geen dag verveeld. De dagen zijn goed gevuld met het actualiseren van onze websites van laplandtime en chagazwam. Ook zoeken we bijna elke dag de sauna achter ons huis op. Heerlijk om na 15 minuten in 90 graden buiten in de sneeuw af te koelen. Ook het spinnen en het voorbereiden van de lessen neemt nogal wat tijd in beslag, maar het is wel leuk en ontspannend.

Op 11 januari jl. hadden we het jaarlijks Företagsfest in het River Hotel in Sorsele. Dit is een feest voor alle ondernemers (företagere) in de regio Sorsele. Het was, voor Laplandse begrippen, met zo’n 300 gasten een erg drukke avond. Onder de gasten taxibedrijven, loodgieters, bouwbedrijven, bedrijfjes in recreatie en toerisme, zoals wij, enz. enz. De woordvoerster van de gemeente Sorsele, vergelijkbaar met de functie van burgemeester in Nederland, reikte prijzen uit voor de beste ondernemer van het jaar. Verder was er lekker eten en, het hoogtepunt van de avond, een optreden van “ komikerin” Belinda Bengtsson. Wat hebben we gelachen! Ze stak vooral de draak met zichzelf en de omvang van haar eigen lichaam. Zo vergeleek ze de (toch forse) omtrek van haar buik met de evenaar en het gebied daarboven met de alpen. En ik hoef niet uit te leggen waar de Azië-China-driehoek zat. En het viel me op dat ik haar grappen, uiteraard in het Zweeds en dan ook nog Zweeds dialect uit de regio Piteå (aan de Botnische golf zo’n 300 km bij ons vandaan) weer prima kon volgen. Verder werd door veel bezoekers hartstochtelijk tot in de late uurtjes gedanst op Golden Oldies (Roy Orbison, Clearance Clearwater, Elvis enz.) waarbij Frans en ik niet achterbleven. Wat opviel was dat iedereen met iedereen danste en dan vrij intiem. Het was voor ons erg verwarrend om een en dezelfde vrouw met wel 10 verschillende mannen in een hartstochtelijke omhelzing te zien rondspringen, waarbij ik dan elke keer dacht “Dat moet dan toch wel haar echte man zijn”. Rond 1.00 uur werden we en nog veel andere mensen uit de regio netjes met de bus door de buurman naar huis gebracht. Geslaagd uitstapje!

Het artikeltje over onze emigratie in het Eindhovens Dagblad d.d. 6 februari jl. met de titel “In ongerept Lapland terug naar de basis” van Twan Linders heeft veel reacties losgemaakt. We kregen van veel medewerkers van de gemeenten en van inwoners van Bladel, Oirschot en ook daarbuiten reacties. Twan nogmaals bedankt!

Verder zijn we nog druk doende met de inrichting van ons tweede huisje. In Lycksele hebben we allerlei spulletjes gekocht. Van handdoeken tot beddegoed en van pannen tot matten. Tores (zo heet het huisje) wordt steeds mooier. De komende weken gaan we het gereed maken, omdat op 4 maart de eerste gasten van het seizoen arriveren. Verder adverteren we via uitgeverij Publishing House in de Roofvis en in de vakantiespecial Trips & Reizen met Laplandtime, met name om aan het snoekvissen meer bekendheid te geven. De special komt nu uit en we hopen dat dit boekingen voor ons gaat opleveren! Spannend!

En nu is het zaterdagmorgen 8 februari jl. 6 uur. Ik werd om 5 uur lekker uitgerust wakker en besloot om op te staan. Buiten is het nu nog donker, maar rond 7 uur kondigt de dag zich al aan. De dagen beginnen merkbaar langer te worden. Het is met rond de 0 graden opmerkelijk mild voor de tijd van het jaar en dat is gunstig voor de nog resterende houtstapel buiten in het houthok. Deze slonk in de weken dat het kwik tot onder de -25 graden kwam snel. In de koude dagen moet de kachel toch zeker 2 x per dag opgestookt worden om het water in de radiatoren voldoende warm te houden. De zon laat zich nu steeds vaker zien en dat zorgt voor heel mooie plaatjes. De sneeuw glinstert als miljoenen kleine diamantjes in de warme zonnestralen. Dat is echt genieten. Ik verheug me op onze komende tochten met de sneeuwscooter. Maar dit moet nog ff wachten omdat er nog niet genoeg sneeuw ligt. Maar dat is – net zoals de meeste problemen – een probleem van voorbijgaande aard. Vannacht heeft het al flink gesneeuwd en ook de komende dagen wordt er meer, veel meer  sneeuw verwacht.

Vandaag is er van alles te doen. Allereerst zo meteen heerlijk samen ontbijten. Als je 4 jaar lang toch voor een groot deel van het jaar alleen hebt geleefd, voelt dat nu iedere morgen als een klein feestje. Daarna om 10.00 uur spinnen met buurvrouw Karin en 2 jongere meiden uit het dorp Sofia (17) en Emilia (18). Leuk dat het spinnen bij zo’n brede groep goed valt. Åke is met 68 jaar het oudste spinlid en het is leuk dat het spinnen dus ook bij de jonge generatie in het dorp aanslaat. Daarna gaan we naar een activiteit in het dorp genoemd Kul på Hjul, vrij vertaald Vet op Wielen. Op het meer tegenover ons huis is een ijsbaan gemaakt en daar gaan mensen uit het dorp met oude Volvo’s op rijden waarbij de maximumsnelheid van 50 ruimschoots wordt overschreden.

Je kunt als passagier meerijden of als je wil zelf een rondje rijden. Het bijzondere is dat deze activiteit, die op zich niet veel voorstelt, toch behoorlijk wat volk uit het dorp trekt. Zo zijn er vandaag zo’n 12 mensen aanwezig, jong en oud. We staan allemaal rondom een kampvuur en praten met elkaar. Het is eenvoudig en ongedwongen en daarom ontspannen en leuk. Je wordt er rustig van. Op het kampvuur staat een koffiepot voor degene die wil, en er staat ook een groot blik met worstjes en die gaat helemaal op. De kinderen spelen in de sneeuw. Amusement hoeft niet veel te kosten.

Verder volg ik de ontwikkelingen in Bladel na het nieuws over het aftreden van wethouder V.d. Hout. Ik merk dat het me nog steeds boeit te zien wat de gevolgen hievan zijn. Het is op zich jammer dat met de haven in zicht (volgende verkiezingen) deze coalitie toch nog uit elkaar valt. Benieuwd wat dit electoraal gezien voor gevolgen heeft.

We zijn uitgenodigd door buurvrouw Karin om vanavond te komen eten. “Enkelt” zei ze erbij dat zoveel betekent als eenvoudig eten en meestal na het eten een spelletje dobbelen of kaarten. En, net zoals de Kul på Hjul, zit het fijne juist in de eenvoud, de dagelijkse dingen van alledag. Een bijzondere avond staat dus voor de deur!

Paula

Het is 20 januari 15.00 uur in de middag en de duisternis treedt al merkbaar later in dan tijdens mijn vorige blogg. De zon is terug en het warme licht over de besneeuwde toppen van de bomen zorgt voor een prachtig winterlandschap. We zijn nu bijna een maand in Zweden. De laatste week is het met temperaturen van rond de -30 graden bitterkoud en binnenblijven is dan de beste remedie.

Gisteren was buurvrouw Karin jarig en we (Karin, Roland, Frans en ik) besloten de dag te vieren met een uitstapje naar Lycksele. Lycksele ligt op ongeveer 100 kilometer afstand en was een van de eerste steden in Zweeds lapland en wordt ook wel Lapp-Stockholm genoemd. http://en.wikipedia.org/wiki/Lycksele.  Lycksele telt ongeveer 8000 inwoners en heeft een gezellig centrum met restaurantjes en hotels, pizzeria,s, een dollar store, en een aantal bedrijventerreinen. Op vliegveld Lycksele komen de meeste van onze gasten aan, dus we zijn regelmatig in de plaats te vinden. Lycksele heeft ook een bioscoop, in Zweden biograf genoemd. Nadat we een pizza hadden gegeten gingen we naar een populaire Zweedse film kijken met de titel “Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvann”, vertaald “De 100-jarige die uit het venster klom en verdween”. Frans en ik hadden ons eigenlijk niet zoveel voorgesteld van de film. Op de eerste plaats omdat Zweedse humor toch anders is dan de Nederlandse humor en op de tweede plaats omdat we vreesden dat met name ik de film nauwelijks zou kunnen volgen. Hoewel ik al tot les 12 van de 36 Zweedse lessen van de NTI-cursus ben geraakt, kan ik zeker nog niet alles wat de Zweedse TV brengt volgen. We waren dan ook erg verrast toen bleek dat ook ik de zeer humoristische belevenissen van de 100-jarige man prima kon volgen.

Ik merkte wel dat buurvrouw Karin en ik de enige twee in de bioscoopzaal waren – en die zat behoorlijk vol – die vaak hoorbaar luidkeels lachten met de belevenissen van de oude man.Waar de meeste Zweden op een wat rustiger manier hun wijze van instemming met de humor lieten blijken, lieten Karin en ik het ons goed gaan. En dat rustige, noem het ingetogen, gedrag van de Zweden, hangt samen met de zgn. Jantelagen, dat staat voor de Zweedse mentaliteit. De Wet van Jante  is een gedragscode bestaande uit tien regels, waarmee de Deens-Noorse schrijver Aksel Sandemose (1899–1965) de in zijn ogen typische Scandinavische mentaliteit beschreef. Grondgedachte van de Wet van Jante is: je mag je kop niet boven het maaiveld uitsteken.De Wet van Jante is een klassiek begrip in de Scandinavische cultuur. Zij wordt nog vaak geciteerd wanneer kritiek wordt geuit op opvattingen, denkbeelden, regels, gewoonten of tradities die zelfontplooiing en hoge prestaties in de weg staan.De tien regels zijn:

• Je moet niet denken dat je wat bent.
• Je moet niet denken dat je even veel bent als wij.
• Je moet niet denken dat je slimmer bent dan wij.
• Je moet je niet inbeelden dat je beter bent dan wij.
• Je moet niet denken dat je meer weet dan wij.
• Je moet niet denken dat je meer bent dan wij.
• Je moet niet denken dat je deugt.
• Je moet niet om ons lachen.
• Je moet niet denken dat iemand om je geeft.
• Je moet niet denken dat je ons wat kunt leren.

De Jantelagen betekent ook voor ons dat we bij activiteiten die we ondernemen vooral niet te veel op de voorgrond moeten treden en blygsam (bescheiden) over moeten komen.

Een andere leerzame gebeurtenis van afgelopen periode was de bijeenkomst van de gemeente in de hymbygsgard (het gemeenschapshuis in ons dorp) op 14 januari jl. De woordvoerder namens de gemeente (vergelijkbaar met de functie van burgemeester in Nederland), de secretaris (In Zweden “kommunchef”, baas van de gemeente, genoemd) de projectleider en nog 3 medewerkers waren afgereisd naar ons kleine dorp om een presentatie te verzorgen over de opzet van een zogenaamd Solhem, een tehuis voor oudere mensen dat gepland staat in de gemeente Sorsele, waar ook ons dorp onder valt. Er waren zo’n 12 mensen uit het dorp aanwezig en voordat de presentaties startten stelde iedereen zich voor. Dus ik ook in mijn beste Zweeds “Jag heter Paula Perriens och jag flyttade till Sverige för 3 veckor” en trots voegde ik eraan toe “och min sista job var också kommunchef”, waarbij het eerste deel van mijn voorstelronde nog wel interessant was voor de aanwezigen (dat ik 3 weken voorheen naar Zweden was geëmigreerd) maar me te laat realiserend dat het laatste deel van mijn voorstelronde (dat mijn laatste baan gemeentesecretaris was) nauwelijks interessant te noemen was. Ja, dat zit er nog wel ingebakken, dat je denkt dat dat belangrijk is. Het zit in elk geval nog wel diep in mij, dat merkte in. En dat herinnert me eraan wat Miranda van Camp een keer tegen me zei, dat het werk wat je doet ook een deel van je identiteit is.

Verder vliegen de dagen om. We zijn volop bezig met het actualiseren van de websites van ons bedrijfje Laplandtime  in het Nederlands en in het Duits en verder maken we onze nieuwe accommodatie (Tores) klaar voor het seizoen. In dit huis is alle hardware al volledig vernieuwd (keuken, badkamer, vloeren, plafonds, wanden) maar het moet nog ingericht en gezellig gemaakt worden. Binnenkort start de advertentiereeks voor dit nieuwe huis in de Nederlandse snoekvisbladen. We hopen dat we op die manier voldoende boekingen voor Tores krijgen.

Ook zijn we een keer gaan ijsvissen. Daarbij is het de kunst zo lang mogelijk stil te zitten en te wachten op een aanbeet aan de haak onder het ijs. En daarvoor moet je geduld hebben, heel veel geduld. Ja, jullie raden het al! na 10 minuten had ik het wel gezien. Los van dat, is het een overweldigende belevenis om alleen op zo’n immense ijs- en sneeuwvlakte te zitten onder de gloed van een stralende zon. Een, weliswaar kort, moment voor bezinning.

Waar het gaat om de instanties hier in Zweden zijn we helaas nog niet verder gekomen. Migrationsverket is nog steeds onbereikbaar en we hebben het zekere voor het onzekere genomen en een zorgverzekering voor mij afgesloten bij een Nederlands bedrijf. Er zijn maar een paar verzekeringsbedrijven die dat doen. Omdat je namelijk niet meer in Nederland woont gelden er speciale regels. Wel kostbaar, maar je kunt niet zonder zorgverzekering. Onze auto staat sinds 6 januari jl. helaas in de garage, omdat vanaf die datum het tijdelijk kenteken en de voorlopige verzekering vanuit Nederland afliepen. We hebben inmiddels bij “Transportstyrelse” (een soort Zweedse RDW) een zgn. ursprungskontrolle aangevraagd, die we nodig hebben om de auto te kunnen invoeren. Hopelijjk lukt dat, ook al heb ik nog geen persoonsnummer. Dit is erg belangrijk, omdat we deze auto, samen met onze Zweedse Volvo, nodig hebben voor het vervoer van de gasten naar en van de visplekken en luchthavens. Spannend dus!

Gezond leven is een item voor ons. Met Frans en vriend Åke klim ik gemiddeld 3 x per week fanatiek op de fiets en daarnaast heb ik inmiddels een groepje van zo’n 10 dorpbewoners, jong en oud door elkaar, die iedere week willen spinnen. Als je bedenkt dat er in totaal in ons dorp zo’n 50 mensen leven (van wie de helft bejaard) dan is 10 echt een fors aantal. Gemiddeld zit ik 6 dagen per week op de fiets en geef spinningles. Volgens de deelnemers is het “skitkul” (supervet). Overigens geef ik de lessen pro deo. Voor mij is het een prima manier om de mensen in het dorp te leren kennen en daarnaast vind ik het leuk om iets bij te dragen aan de leefbaarheid in het dorp gedurende de wintertijd.En we genieten bijna dagelijks van de sauna achter ons huis. Ook het drinken van vers fruit- en groentesap, die we met de slowjuicer maken, is dagelijkse kost. Onze 2 katten (Elton en Bart) hebben het hier ook reuze naar de zin. Ze vinden het heerlijk om lekker dicht bij de warme kachel te kruipen en genieten- na jaren toch vooral de dag met zijn tweetjes te moeten doorkomen – merkbaar van onze aanwezigheid.

In de vorige blogg konden jullie al lezen over het zoeken van de chaga. De afgelopen weken zijn we regelmatig succesvol geweest in het vinden van chaga. De laatste keer dat we op jacht gingen vonden we een exemplaar van circa 2 kilo! Een echte joekel dus. Na het vele lezen op allerlei sites zijn we overtuigd geraakt van de positieve effecten van chaga voor de gezondheid. We zijn zo enthousiast dat we ook bezig zijn met een eigen site over de chaga (www.chagazwam.nl). De site is nog “under construction” maar binnenkort is ie klaar. We hopen dat we zo meer mensen enthousiast kunnen maken chaga te gaan gebruiken.

Het leven hier is totaal anders dan in Nederland. Ik heb het al eens vergeleken met het rijden in een auto, waarbij je in Nederland in de 6 rijdt en in Zweden in de 1. Zo waren we onlangs bij de buren en na het eten stelde buurman Roland voor  te dobbelen. Dat deed ik vroeger toen ik 10 jaar was met mijn ouders! Nadat Frans en ik ff, onopvallend voor de anderen, vragend oogcontact hadden, besloten we ons over te geven aan het dobbelfestijn. En het was echt gezellig. Het is hier genieten van de eenvoudige dingen van alledag, dingen die in Nederland zo onbelangrijk lijken.

De zon is terug. De dagen worden langer en de nachten korter. De zon klimt elke dag iets hoger boven de besneeuwde boomtoppen uit en het duurt nu niet lang meer dat je lekker buiten in je T-shirt kunt genieten van de welkome warmte van de koperen ploert tijdens de var-vinter, de lente-winter. Alhoewel, het woord ploert zullen we hier niet vaak gebruiken. Na een periode van donkerte kijkt iedereen halsreikend uit naar die mooie oranje bol.

Paula