Het is 8 januari ‘s-ochtends 8 uur. Het voederhuisje van de vogels en eekhoorntjes is weer gevuld. Zoals elke morgen is dit de eerste bezigheid van de dag. In deze tijd van het jaar wordt het rond 9.00 uur licht en dan komt de zon ff boven de bomen tegenover ons huis uit, waarna rond 15.00 uur dit deel van het land weer in duisternis is gehuld. Er ligt al een behoorlijk pak sneeuw maar qua temperatuur is het met 0 graden bijzonder mild voor de tijd van het jaar. Maar in het weekend en volgende week zou het echt gaan bakken met temperaturen rond de -25/-30. Dat is pas echt Lapland!

Frans is vandaag ijsvissen met zijn Zweedse vriend Åke en met een Belgische vriend Jonas, die in de buurt een vakantiehuis heeft. Ze maken dan met een ijsboor een gat in het meterdikke ijs op het meer en laten dan een lijntje met wat wormen op de bodem van het meer zakken. Zo kun je ook in de winter baars, röding (een soort forel) en sik (houting) vangen. Heerlijk zo’n vers gevangen visje in de pan en lekker gezond!

Het weer en vissen zijn overigens de gespreksonderwerpen van alle dag. Overal waar je komt wordt erover gepraat, en niet ff zoals dat in Nederland zou gebeuren. Na een opmerking “wat een rotweer vandaag he” volgt een “nou” en gaan we over tot de orde van de dag. In Zweden niet: Er volgen uitgebreide bespiegelingen waarom het zo mild is in deze tijd van het jaar, terwijl het toch vorig jaar precies op deze dag zo barstenskoud was, en dat het al zeker tot “60 talet” (jaren 60) niet meer is voorgekomen dat het zo mild was, waarbij een ander dan opmerkt dat het volgens hem al zeker “50 talet” was, maar dat het in het weekend, en misschien zelfs ook wel de volgende week, toch echt kouder wordt, en dat de een zegt dat het -25 wordt, maar volgens de ander zeker  -30,  maar dat het mogelijk nog kouder wordt ………………….

En zo komt het voor dat je bij een blijkbaar simpel onderwerp als het weer, aan de kassa in de winkel of gewoon tijdens een ontmoeting buiten, een gesprek hebt van wel een half uur. Dit hoort bij de cultuur en het leven hier. Mensen hebben hier nog tijd om naar elkaars verhalen te luisteren. Dat heeft ook wel zijn charme, je bent genoodzaakt ook zelf terug te schakelen en te genieten van de eenvoudige dingen van alledag.

Maar eerlijk is eerlijk, hieraan moet ik wel wennen. Waar ik in mijn hoofd al lang weer met een boel andere dingen bezig ben,  heeft Frans zich al lang aangepast aan de Zweedse cultuur. Dit hangt ook samen met de zgn. “Jantelagen”, maar daarover schrijf ik in mijn volgende blogg meer.

In mijn vorige blogg schreef ik al over een grote hobby van me: Spinning. In ons dorp Tväråträsk is er een gemeenschapshuis (hembygsgård) met een lokaal met sportattributen en daar staan ook vier spinningfietsen die we in oktober al hebben meeverhuisd met onze inboedel vanuit Bladel. We hebben inmiddels 2 spinningclubjes, een met mannen en een met vrouwen. De “mannengroep” wordt bemand door mijn eigen Frans, Åke en Roland, goede vrienden en buurmannen. 3 Keer per week fietsen we ons onder mijn bezielende leiding het licht uit de ogen. A.s. zaterdag 11 januari gaan de vrouwen voor het eerst de fiets op. Ik hoop dat ik Caroline, Helène en Karin enthousiast kan maken. Voor de rest is het wachten of er nog meer interesse is. Bij de postbussen in het dorp (waar de brievenbussen van de bewoners van het dorp allemaal bij elkaar hangen) hangt nu een affiche “Winter-Spinning med Paula.”. Ik houd jullie op de hoogte of we de grootste sportschool van Zweden worden :))

Chaga!!!!!!!!!!!!!! Niet te verwarren met Chakaaa van Emiel Ratelband. Het is een paddestoel die alleen in het noordelijke deel van Scandinavië, hier dus, en in Siberië voorkomt aan berkenbomen. Men schrijft grote genezingskrachten aan de Chaga – ofwel Sprängticka in het Zweeds en Berkenweerschijnzwam in het Nederlands (http://nl.wikipedia.org/wiki/Berkenweerschijnzwam) – toe. De buren attendeerden ons erop en daarna hebben we veel op internet gelezen over deze paddestoel. Ook wij raakten enthousiast om deze Chaga te gaan gebruiken. Chaga heeft een zeer hoog gehalte aan antioxidanten, die voorkomen dat men ziek wordt en zelfs ziekten kan genezen. Punt is dat de Chaga niet te koop is in de winkel en alleen via het internet in poedervorm te krijgen is. Maar we zouden geen pioniers zijn als we niet zelf op zoek zouden gaan naar de Chaga. Dus wij het bos in achter ons huis en na een zoektocht van 3 uur hadden we er een gespot! De Chaga groeit als een soort puist aan de boom en je moet hem eraf kappen. Ff drogen in de oven en dan thee trekken. Smaakt neutraal dus niet vies. We zijn hier overigens wel bewuster met onze gezondheid bezig dan in Nederland. Alcohol is sowieso veel duurder hier en de eerstvolgende chinees en pizzeria liggen toch op zo`n 100 kilometer afstand. En ook een vietnamese loempia, zoals die in Bladel op steenworpafstand op de markt te nuttigen is, is hier in de verste verte niet te ontdekken. Als ik dat zo schrijf dan realiseer ik me dat het bewust bezig zijn met onze gezondheid toch wel wat nuancering verdient. Het is hier gewoon niet te koop!

Integratie in de Zweedse gemeenschap is voor ons een belangrijk punt. Daarbij hoort, naast het volgen van een cursus Zweeds, ook Zweedse TV. Die hebben we sinds gisteren. Het is leerzaam om bij een Engels programma de Zweedse ondertiteling mee te lezen. Volgens mij gaat het snel lukken om, net als Frans, goed Zweeds te praten!

Apropos Zweedse integratie. Dit betekent ook dat een aantal formele zaken afgehandeld moeten worden. Zo moet ik een zogenaamd uppehallsrätt (een soort verblijfsvergunning maar dan een lichte vorm omdat ook Zweden een EU-land is) aanvragen bij  Migrationsverket en verder moet geregeld worden dat ik onder de Zweedse zorgverzekering val bij de Försäkringskassan.  Verder hebben we onze auto uitgevoerd in Nederland om deze in te voeren in Zweden. Bij de Försäkringskassan kregen we via een computer te horen dat we¨”nummer 47 in de kö zijn”, hetgeen betekent dat we nr 47 in de file zijn, dus nog 46 wachtenden voor u. En Migratonsverket spant de kroon al helemaal: nadat je een menu met het indrukken van nummerjtes hebt doorlopen dat 3 minuten duurt, vertelt een, overigens vriendelijke, computerstem vervolgens dat “alla medarbetare är uptaget vi ber att ringa tillbaks senare”……. hetgeen zoveel betekent als “al onze medewerkers zijn in gesprek, probeert u het later nog een keer”. Maar dat terugbellen schiet niet op. Na zeker 30 pogingen om erdoorheen te komen hebben we het opgegeven. Nationale ombudsman Brenninkmeijer zou aan de Zweedse bureaucratie nog een flinke kluif hebben.

Paula

Mijn lieve Frans zei vanmorgen tegen me: “Als ik het eerste blog nou eens voor je schrijf met de titel Orkaan Paula maakt Lapland onveilig“, om in de geest van de mooie afscheidstoespraak van Miranda te blijven. Een dag nadat we zijn aangekomen in ons huis (27 december) had Frans namelijk al de pagina aangemaakt waarop ik Paula`s blog zou kunnen gaan vullen, maar ik had er nog geen tijd voor gevonden, druk als ik was, zoals altijd. De afgelopen dagen waren gevuld met het uitpakken van dozen, en het maken van stapeltjes: wat kan naar de bovenverdieping, wat kan naar beneden, wat kan naar het nieuwe huis “Tores” naast ons eigen huis, en wat kan weg? En ook de inrichting van de keuken en woonkamer werden eens grondig onder de loep genomen. En, zoals jullie van mij gewend zijn, niet eerst het een afmaken en dan pas aan het nieuwe beginnen, maar 100 dingen ineens! Voor mezelf zeer inzichtelijk en planmatig, voor de ander een absolute chaos! Tja, het wezen van een mens verander je niet zomaar, zelfs al ga je naar de noordpool!

Midden november werd duidelijk dat mijn afscheid werd vervroegd naar 1.1.2014 en dat spreekt zich snel rond. Ik werd door externen uitgenodigd voor etentjes  – op hun kosten uiteraard – en omdat ik toch de dienst zou verlaten was ik van mening dat dit de toets van de integriteit kon doorstaan. Nadat ik op 17 december afscheid had genomen van de kempencollega`s, vond op 18 december de afscheidsbijeenkomst met mijn medewerkers plaats. Deze bijeenkomst voelde voor mij als een warme douche. Ik heb genoten van de toespraken van Boy en Miranda, die ook voor mij erg emotioneel waren. De ziekteperioden maakten dat onze relaties hechter zijn geworden. We hebben veel meegemaakt en het afscheid van beiden viel me erg zwaar.

Wat me opviel tijdens de afscheidsbijeenkomst was dat meer medewerkers dan ik gedacht had mij persoonlijk bedankten, via woorden of via een kaartje of presentje , voor mijn inzet en het doorpakken op de doorontwikkeling en een aantal personele kwesties. En vaak zit het dan in de kleine dingen.  Op mijn compliment aan een van mijn mensen, dat mijn afscheid en alles eromheen (hapjes, drank) goed geregeld was antwoordde deze ” Je hebt het verdiend”.  En een andere medewerker zei tegen me ” ik heb nooit problemen met je gehad. Je bent eerlijk en duidelijk en dat hadden we nodig hier in huis”.

Natuurlijk zijn er ook mensen die de vlag uithangen nu ik weg ben, en dan ook nog vroeger dan gedacht. Yippie! Dat is inherent aan mijn job, want je kunt het nooit voor iedereen goed doen. Dat zijn waarschijnlijk de mensen die niet op mijn afscheidsbijeenkomst waren of die er wel waren maar me geen hand hebben gegeven. Controlfreak die ik ben, weet ik natuurlijk exact wie dat zijn. Nadat ik me daar even zorgen over maakte en me afvroeg wat ik daar nog aan kon doen, concludeerde ik dat dit meer over die mensen zegt dan over mij. Ze zullen hun reden wel hebben en zullen nu ik weg ben zeker opbloeien! En dan heb ik het niet over Arjan of Frans die keer op keer een hand wilden komen geven maar waarbij ik dan stellig opmerkte, “Ik neem nog geen afscheid, want ik ben er morgen nog!!”  En opeens was ik dan toch weg.

Ook het afscheid van mijn sportvrienden bij sportschool Body Difference in Bladel viel me zwaar. Als je bedenkt dat ik wel 4 x per week op de sportschool te zien was, dan is dat niet zo vreemd. Op zaterdag 21 december jl. hadden Paul, Linda en Vanessa van de sportschool een spinning marathon voor me georganiseerd. Linda gaf de les en het laatste nummer (mijn favoriete nummer ” Wire to Wire”) mocht ik doen. Heel erg leuk. Op de zondag erna vierden we mijn echte afscheid bij de sportschool. Voor de zondagmorgen hadden we bij de sportschool namelijk een eigen clubje opgericht.  De leden van het eerste uur Bjorn, Koen, Iwan, Paul en Kristel hadden de club de naam The Lazy Sunday Warriors gegeven. Op de zondagochtend gaf ik voor een klein groepje spinningles en daarna was er standaard koffie en thee en een hoop humor en lachen. Erg gezellig. Via de whatsapp houden we gelukkig allemaal contact.

1e Kerstdag vierden we nog het traditionele kerstfeest bij de ouders van Frans in Heerlen. Ook zijn broers, zus en kinderen waren er en ze zwaaiden ons rond 21.00 uur allemaal uit waarbij menig traantje werd weggepinkt. We zeiden tegen elkaar: “net het programma Ik Vertrek!”. Na een korte laatste nacht in ons lege appartement in Bladel (en Boy bedankt voor het luchtbed!) was het dan eindelijk zover. Het moment waar Frans en ik 4 jaren naar toe hadden geleefd was aangebroken. Onze feitelijke emigratie naar Zweeds Lapland. We reisden met de auto omdat we deze in Zweden willen invoeren. Voor onze 2 poezen Elton en Bart hadden we een mooie oplossing bedacht. De grote bench en de kattenbak werden aan elkaar vastgemaakt: een soort eenkamerappartement zou je kunnen zeggen. Voor de rest zat de auto ketsvol met allerlei spullen die we niet naar de eeuwige jachtvelden van de milieustraat wilden verbannen. Via Duitsland en Denemarken bereikten we via een kort boottochtje Helsingborg  en van daaruit was het nog ongeveer 1400 kilometer naar huis. Halverwege ff uitrusten in een motel en op vrijdag 27.12. om 4.00 uur `s-ochtends weer verder. Het weer tijdens de reis? Regen – net Nederland – en pas ruim boven Stockholm de eerste tekenen van sneeuw. Maar toen we van de E4 afbogen naar het middenland begon het lekker te sneeuwen en toen we rond 20.00 uur arriveerden in ons huis zaten we midden in het Laplandse winterlandschap. Heerlijk!

Wat ga je in Lapland doen? Lukt het jou wel om af te schakelen? Dat zijn 2 vragen die veel zijn gesteld de afgelopen weken. Afschakelen en wennen aan het nieuwe leven heeft tijd nodig. Dat is niet ff een knop omzetten. Ik kan wel zeggen dat ik me op dit moment erg gelukkig voel. Na een LAP-relatie van jaren (Living apart in lapland) voelt het als een voorrecht om nu lekker samen te zijn.

Wat ik verder ga doen als alle dozen uitgepakt zijn, alle vertrekken en kasten zijn heringericht, alles gepoetst, gewassen en gestreken is, de vele langlauftochten zijn gemaakt, we met de sneeuwscooter over de oneindige Laplandse meren zijn gereden, met de sneeuwschoenen door de besneeuwde bossen zijn gewandeld, de oprit is schoongeveegd van sneeuw, de tuin in het voorjaar is aangeplant, het gras is gemaaid, de bloemetjes zijn gepland, de groeikast is aangelegd, het sap uit de bramen en bessen is geperst en in flesjes in de diepvries ligt,

en we daartussendoor vanaf mei tot oktober nog zeker 50 gasten van een geweldige vakantie voorzien,………………..

wie zal het zeggen??

Over mezelf maak ik me niet zoveel zorgen. Waar ik me meer zorgen om maak ik mijn lieve Frans. Na jaren van rustig leven in Lapland komt er ineens een wervelstorm over hem en Lapland heen, de gevreesde orkaan Paula. Het wordt inderdaad tijd dat Frans zijn eigen blog gaat schrijven onder de titel ” Help Frans de winter door!”

Paula