Vorige keer schreef ik over de afspraak op 26 februari in Lycksele (100 km bij ons vandaan) bij de Bilprovning. Daar zouden we een Zweeds kenteken krijgen voor onze Volkswagen Tiguan die we op 24 december 2013 bij de Rdw hebben uitgevoerd uit Nederland.  Om 6.00 uur stonden we bepakt en bezakt klaar, met broodjes, en koffie voor onderweg. We wilden extra vroeg vertrekken omdat het gedooid had en de weg spekglad was. Echter…………de auto startte niet. Nadat we eerst om 9.00 uur onze afspraak bij Bilprovning afgezegd en weer direct een nieuwe afspraak hadden gemaakt voor 13 maart, belden we de dichtsbijzijnde volkswagengarage in Malå (zo’n 60 kilometer bij ons vandaan, dus dat viel mee) en daar werd de auto via een bergingsbedrijf, ook weer uit Malå, naar toegebracht. In de middag belde de garage-eigenaar (Anders) ons op met de mededeling dat de auto binnen was en dat ze morgen (27 februari dus) zouden kijken wat er aan de hand was. Het telefoontje dat we op 27 februari in de middag kregen stemde ons niet gerust. Er scheen iets goed mis te zijn met de motor. Anders had het over een constructiefout in de TSI-motor en distributieketting van de Tiguan. Het zou zelfs zo kunnen zijn, aldus Anders, dat er een geheel nieuwe motor in de auto moest. De schrik sloeg ons om het hart! Al na 2 maanden Lapland zou een flinke hap uit de taart van onze spaarcenten verdwijnen.  Op 28 februari hadden we een afspraak met Anders in Malå en hij stelde ons wel wat gerust. Hij had contact gehad met de Volkswagendealer en hij gaf aan dat het, waar het de kosten betreft, “väldigt positivt” (geweldig positief) uitzag. Op 28 februari belden we ook met Wealer Heerlen, de garage waar we de auto hebben gekocht. Ook Wealer was bekend met de problematiek van de constructiefout en gaf ons ook een rustig gevoel. Op 3 maart is vervolgens de “top” van de motor gehaald om in de motor te kijken en dan de juiste diagnose te stellen. Het was het worst case scenario: de motor moet dus vervangen worden. De garage had inmiddels contact gehad met Volkswagen in Duitsland en een nieuwe motor was onderweg uit Duitsland. Als alles volgens plan verloopt arriveert de motor a.s. vrijdag 7 maart en wordt hij op 11 maart a.s. ingebouwd, waarna we op 13 maart eindelijk met de auto naar Bilprovning kunnen.

Duimen dus dat het deze keer goed gaat en dat de kosten voor ons dus echt meevallen! In elk geval een probleem van voorbijgaande aard dat spoedig opgelost wordt.

Waar je in Nederland op elke hoek van de straat wel een kapper kunt spotten is dat hier in Lapland wat lastiger. De dichtsbijzijnde kapsalons liggen in Lycksele en daar liggen er dan ook wel zo’n 20, erg veel voor een stad naar Lapse begrippen( met 8000 inwoners). Buurvrouw Karin en ik hadden daar wel een dikke maand geleden onze haren laten knippen,maar het verven nog ff uitgesteld, ook omdat dit bij een professionele kapsalon wel echt duur is. Voor alleen knippen betaal je hier zo rond de 50 euro maar voor verven moet je toch echt de beurs trekken! Ik vind het net als in Nederland belangrijk dat ik er verzorgd uitzie, maar het kan wel een tandje minder. Een van “mijn” spinners hier in het dorp heet Sofia en zij studeert in Umeå voor frisör (kapster).  Op mijn vraag of zij mijn haren wilde verven reageerde ze enthousiast en zo was het dat ik afgelopen vrijdag een nieuwe haarkleur kreeg (een – te – donkere bodemkleur) terwijl ze op maandag terug zou komen om de slinger te maken, zoals ze hier highlights noemen. Zo gezegd zo gedaan. Ze had echter niet de goede verf meegenomen, dus die slinger die moeten nog, maar ook dit is een probleem van voorbijgaande aard. Ik hoop niet dat ze het laat “slingeren”!

Frans is vorige week een paar dagen druk in de weer geweest met het roken van rendier- en elandenvlees in onze buitenrookhut. Het vlees wordt eerst in stukken gesneden en drie nachten in zout water gelegd. Daarna hangt Frans het vlees een hele dag in de rookhut om koud te roken. Bij dat koud roken mag de temperatuur niet boven de 30 graden komen, omdat anders de samenstelling van het vlees verandert. Het roken wordt gedaan om bacteriën te doden. Ook krijgt het vlees dan een lekker rooksmaakje en dat is mooi meegenomen. Daarna wordt het gedurende 4 tot 5 weken in de buitenlucht, onder een afdakje en met een gaas ervoor, gedroogd. Het roken en drogen van vlees is een oud gebruik van de Samen, de oorspronkelijke bewoners van Lapland.  Het vlees is zeer lang, vrijwel onbeperkt, houdbaar omdat er geen vocht meer in zit, vergelijk het met het drogen van kabeljauw. De Samen hadden en hebben het gedroogde rendiervlees altijd bij zich tijdens de lange tochten met de rendieren van de bergen naar de bossen en vice versa. Het vlees dient als volwaardige maaltijd, en bevat veel voedingstoffen, vitaminen en mineralen. In het seizoen tracteren wij onze gasten op een bordje elanden- of rendiervlees dat heerlijk smaakt bij een biertje of wijntje.

De afgelopen week hebben we het carnavalsfeest vanaf de zijlijn gevolgd. Via de Limburgse TV L1 hebben we de optochten van Sittard, Beek, Heerlen en Maastricht voorbij zien trekken en onder het genot van een biertje de liedjes van Beppie Kraft uit volle borst meegezongen. “Ich hub gedruimd vannach ich woar ein prinses” en  “mit de hendjes de loch in” en “Miene vogel is gevloge”.  We hebben ook gelachen om het optreden tijdens een carnavalsavond in het Limburgse Beek, waar een zekere Dieter Koblenz optrad, een Duitse schlagerzanger, die het over een “affentieten-geiles” publiek had. Na een optreden van een uur ging Dieter dan toch ook eindelijk naar huis, gelukkig dus een probleem van voorbijgaande aard.

De inrichting in Tores verloopt voorspoedig. Afgelopen week hebben we de gordijnen opgehangen en de slaapkamerkasten in elkaar gezet. Frans heeft de deuren ingehangen en het beslag erop gezet. Ook is de keuken ingericht en hebben we de laatste spulletjes die we nodig hadden (pannen, bestek, serveer- en ovenschalen, eierdopjes etc. ) besteld, natuurlijk bij Ikea. De spullen worden op 18 maart a.s geleverd in Sorsele. Apropos post in Lapland. Iedere doordeweekse dag  rond een uur of 14.00 uur rijdt er een geel postwagentje richting het dorp. Dat is de postvrouw, die op één plek in het dorp, waar alle brievenbussen van de bewoners hangen, de post bezorgt. Waar het pakketjes of grotere postpakketten betreft is het hier altijd afwachten waar en hoe het afgeleverd wordt. Soms neemt de postvrouw het in de auto mee en komt ze het aan huis brengen, zoals met 4 nieuwe banden voor onze Volvo, toch geen kleine levering zou je zeggen, en soms moet je naar Blattnicksele (35 km verderop), waar bij de Ica (een soort Jumbo, maar dan natuurlijk veel kleiner) een klein postkantoortje is, zoals een keer met een klein doosje met visspullen van 10 euro. En soms moet je zelfs naar Sorsele (zo’m 60 km verderop) waar door de vervoerder Schlenker volgende week gordijnen voor ons eigen huis worden geleverd. Ook kan het zijn dat de buschauffeur de zending meeneemt. Er zal zeker een logica in het postsysteem zitten, maar dat hebben wij (nog) niet ontdekt, maar dat zal zeker nog gebeuren, dus ook dat probleem wordt opgelost.

Verder is deze week onze eerste gast van het seizoen 2014 gearriveerd. Het is altijd weer leuk om nieuwe mensen te ontmoeten. In de week dat je samen woont en leeft bouw je vrij snel een band op. Interessant om levensverhalen van mensen te horen. iedereen heeft wel iets meegemaakt of een bijzondere hobby. Je leert er steeds weer iets van.  Ik vind het leuk om het de gasten naar de zin te maken en ervoor te zorgen dat ze de tijd van hun leven hebben en lekker uitgerust en met een volle accu (om in de geest van de start van dit blogg te blijven) weer huiswaarts kunnen keren. Wat dat betreft verschilt het werk hier niet zoveel van mijn werk als gemeentesecretaris in Bladel. Ook daar was ik de hele dag in de weer om het iedereen zoveel mogelijk naar de zin te maken. Ik realiseer me dat niet iedereen dat zo ervaren zal hebben. De eerste gast van dit seizoen liet weten dat hij een trouwe volger van mijn blogg is! leuk om te horen en een extra motivatie om mijn blogg actueel te houden.

En zo heeft alles in het leven zijn relativiteit.Een goede gezondheid is het allerbelangrijkste en alle andere beslommeringen zijn problemen van voorbijgaande aard.

Paula

Het is dinsdag 25 februari 9.00 uur in de ochtend en het is voor Lapse begrippen supermild. Bijna niet te geloven voor de tijd van het jaar, maar het dooit! Enerzijds is dat mooi. Vooral in de wintermaanden kunnen we getracteerd worden op torenhoge rekeningen van Vattenfall, onze energieleverancier in Zweden. En verder slinkt dan de houtstapel buiten in het houthok zienderogen. Dus in financieel opzicht is dat een meevaller in wat een van de duurste maanden van het jaar zou moeten zijn en dat is mooi meegenomen. Ja we blijven natuurlijk Nederlander! Maar ieder voordeel heb zijn nadeel. Normaal gesproken vriest het in deze tijd van het jaar met 10 tot 20 graden flink en het is heerlijk om dan sneeuwscootertochten te maken door de besneeuwde bossen waarbij de zon de sneeuw doet glinsteren als miljoenen kleine diamantjes. Maar nu maakt de door de dooi zwaar geworden sneeuw sneeuwscootertochten bijna onmogelijk omdat je dan te ver in de sneeuw wegzakt. Een ander groot nadeel van de dooi is dat het buiten overal spekglad is! Het dooiwater bevriest namelijk tegen de avond en de nacht weer en dit maakt dat wegen in een ijsbaan veranderen. Dat is dus echt oppassen geblazen! Dan merk je ook dat bijvoorbeeld buurvrouw Karin wandelend over het ijs danst omdat ze dat gewend is, terwijl ik, lopend als een oud bejaard vrouwtje, slechts pasje voor pasje vooruit kom.

Het interessante van een emigratie is dat je landen met elkaar kunt vergelijken, in alle opzichten, zowel wat cultuur betreft, maar ook qua zorgniveau, gebruiken, normen en waarden etc. Natuurlijk vertonen Nederland en Zweden veel overeenkomsten. Zo staan de landen qua ontwikkeling op vergelijkbaar niveau en zijn formele zaken in beide landen netjes geregeld. Ook zijn de stelsels van zorgverzekeringen en aow vrijwel identiek. Alhoewel, in Zweden is de zorg wel een stuk goedkoper dan in Nederland. Waar je in Nederland maandelijks een vaste premie betaalt van rond de € 100,– ben je in Zweden, als je tenminste een persoonsnummer hebt, automatisch verzekerd bij de försäkringskassan, de zorgverzekering van de staat. In Zweden betaal je geen maandelijks bedrag aan premie, maar een bedrag van 100 kronen (ongeveer € 12,–) voor een huisartsbezoek, en dit met een maximum van 1000 kronen per jaar. Dat maximum van 1000 kronen geldt ook voor medicijngebruk. Verder kun je je in Zweden niet bijverzekeren voor tandarts en brillen waar dat in Nederland wel kan.

Apropos persoonsnummer! Op 11 februari 2014 heb ik van Skatteverket (vergelijkbaar met de belastingdienst in Nederland) bericht gekregen met de volgende inhoud: “Beslut. Skatteverket folkbokför dig i Sverige fr.o.m. den 31 januari 2014” wat zoveel wil zeggen dat ik per die datum ben opgenomen  in het persoonsregister van Zweden. En dat besluit gaat gepaard met het toekennen van een persoonsnummer, dat uit 10 cijfers bestaat en begint met 591011 (geboortejaar, maand en dag) en dan nog 4 cijfers die een persoonlijke code zijn. Buurvrouw Karin feliciteerde me met een app met de woorden “Nu är du en riktig Svensk medborgare”. Frans verzekerde me dat het hebben van een persoonsnummer deuren opent. Bij welke instantie je ook komt, steevast is daar de vraag wat je persoonsnummer is. En het klopt: Een paar weken na het besluit van Skatteverket viel een uitnodiging in de bus van Västerbottens Läns  Landsting, een soort Zweedse GGD, om mee te doen aan een periodiek gezondheidsonderzoek. Op 18 maart a.s. moet ik me melden in Sorsele. Interessant om mee te maken hoe zoiets in Zweden verloopt.

Een verschil dat opvalt in normen en waarden is de manier waarop de mensen uit het dorp met de spinninglessen omgaan. Ook al houd ik wekelijks 8 tot 9 lessen, tot nu toe heb ik maar 1 afmelding gehad van een vrouw die gevallen was en echt niet kon lopen. Verder valt op dat de spinners alles precies zo doen zoals afgesproken. Iedereen doet de warming-up oefeningen precies zoals ik ze voordoe. Je zou kunnen zeggen dat de Zweden wat dat betreft volgzamer zijn dan Nederlanders en dat saamhorigheid belangrijk is. Ook waar het gaat om de organisatie van de spinninglessen: Mijn oorspronkelijke idee dat iedereen de week ervoor aan mij moest doorgeven welke ochtenden/avonden ze wel en niet zouden kunnen spinnen werkte niet. Ik kreeg simpelweg geen reactie. Dan maar een andere opzet, dacht ik. Toen ik dan ook zelf het schema maakte en ik zelf iedereen gewoon op ochtenden en avonden op tijden indeelde was het goed. Waar ik natuurlijk nog twijfelde – “zouden ze de mail en het schema wel lezen?” – verzekerde Frans mij ervan dat dit zeker zou gebeuren en zo was het ook! De lessen worden steeds netjes door iedereen bezocht en verlopen in een uiterst prettige sfeer. De winter-spinning slaat dus aan!

Ook is er een opvallend verschil in de manier waarop Nederland en Zweden omgaan met het selecteren van het liedje dat het land vertegenwoordigt bij het Eurovisie Songfestival. Waar in Nederland tijdens één TV-uitzending het winnende lied gekozen wordt, is hiermee in Zweden wel een half jaar gemoeid. Elke weerk zijn er voorrondes waarbij 2 kandidaten gekozen worden. Die gaan dan weer naar een volgende ronde waar ze weer moeten strijden om verder te komen in de selectie. Zweden maakt hier dus echt werk van. Het is niet zo raar dat Zweden dus bijna altijd zo’n hoge ogen gooit.

De afgelopen weken zijn we druk bezig geweest met het vernieuwen van de webiste www.laplandtime.nl. De site is in een geheel nieuw jasje gestoken met een nieuw programma, met een totaal vernieuwde modernere uitstraling en gebruiksvriendelijker. Frans heeft middels zelfstudie het website-bouwen onder de knie gekregen en ik ben echt trots op hem. We vinden de nieuwe site heel mooi. Verder hebben we met veel plezier de vele schaatswedstrijden gevolgd en genoten van de mooie overwinningen. Verder moet je als Zweedse echt zelf je koekjes kunnen bakken, anders tel je niet mee. Dat is nog een groot verschil tussen Nederland en Zweden. In Zweden wordt niet ff zomaar koffie gedronken, zoals in Nederland, 5 minuutjes en dan over tot de orde van de dag. Neen. In Zweden heet dat “ficka” en daar wordt echt tijd voor uitgetrokken, of dat nu op het werk, in de buitenlucht, of thuis is. En bij de koffie is er altijd een koekje, cakeje of iets dergelijks. En als dat “hembakad” (zelf gebakken) is dan is dat extra speciaal. Erg gezellig. Ook maken we onze eigen jam van de bessen uit het bos.

Morgenvroeg hebben we een afspraak in Lycksele. Onze Volkswagen Tiguan moet nog ingevoerd worden in Zweden en daarvoor is een zgn. “registreringsbesiktning” nodig. Als het goed is krijgen we dan zo snel mogelijk een Zweeds kenteken voor onze volkswagen. Dit is belangrijk omdat we de auto, naast de Volvo, nodig hebben, voor het vervoer van onze gasten van en naar de visplekken. Hopelijk is het morgenvroeg niet al te glad op de weg en komen we weer veilig thuis.

Volgende week dinsdag 4 maart komen de eerste gasten van 2014. Deze hebben een winterarrangement geboekt, dus met ijsvissen, sledehondentocht en sneeuwscootersafari. Leuk om eens mee te maken. Snel daarna komen de eerste vliegvis- en snoekvisgasten. Dan breekt de drukke tijd voor Frans en mij aan.

Alles overziende zijn de verschillen tussen Zweden en Nederland niet zo groot.  Dan weer scoort Nederland beter dan Zweden en dan weer andersom. Ik zou dan ook willen afsluiten met het geven van de volgende punten om in de sfeer van het Eurovisie Songfestival te blijven:

Hollanda en Sverige: douze points!

Paula