Vrijwel alle gasten die ons hier in het Hoge Noorden bezoeken, of het nu in de winter of in de zomer is, stellen vrijwel allen dezelfde vragen: Hoe lang is het nu licht, hoe laat komt de zon op en wanneer wordt het donker?

Reden waarom mijn blog dit keer  handelt over de midzomernachtzon, ook wel poolnacht genoemd, omdat dit blijkbaar velen bezighoudt. Dit is het verschijnsel waarbij de  zon ’s nachts niet onder de horizon komt. Vandaag is het 14 juni en het zijn nog circa 2 weken tot midzomer, de langste dag en nacht van het jaar. Het blijft nu ook ’s nachts licht en dat wordt naar midzomer toe, alleen maar extremer. Heel bijzonder om midden in de nacht buiten de staan, alsof het dag is.

De middernachtzon is alleen te zien ten noorden van de noordpoolcirkel, o.a. in de Scandinavische landen Noorwegen, Zweden en Finland, en in Alaska, Canada en Rusland.  De zonnewende is de gebeurtenis waarbij de zon, gezien vanaf de aarde, de noordelijkste of zuidelijkste positie bereikt.  Op aarde wordt deze positie gemarkeerd door de beide keerkringen, de Kreeftskeerkring in het Noorden en de Steenbokskeerkring in het Zuiden. Klik maar eens op onderstaande tekening.

Naarmate de zon schijnbaar in de richting van de Kreeftskeerkring beweegt, worden de dagen op het Noordelijk halfrond langer en op het Zuidelijk halfrond juist korter. Wanneer de zon schijnbaar naar de Steenbokskeerkring beweegt, is dit andersom. De zonnewende is het moment waarop de zon precies boven de betreffende keerkring staat.

Doordat de as van de aarde draait liggen de delen van de aarde aan de linker kant van de tekening nu volop in de zon en in de winter juist volledig in het donker, en andersom. De as loopt nu van links boven naar rechts onder en in de winter van rechts boven naar links onder.

Er zijn een zomerwende en een winterwende. Op het noordelijk halfrond vinden ze respectievelijk plaats in juni (juniwende) en in december(decemberwende), op het zuidelijk halfrond is dat andersom.

De zomerwende of midzomer luidt het begin in van de zomer. De dag is dan het langst. De winterwende of midwinter luidt het begin van de winter in. De dag is dan het kortst.

Rond de winterwende komt de zon ten noorden van de Noordpoolcirkel respectievelijk ten zuiden van de Zuidpoolcirkel niet meer boven de horizon. Hoe meer men richting de polen gaat, hoe meer dagen per jaar dit het geval is.

In de prehistorie, al voordat klokken en kalenders bestonden, konden mensen de dag van de zonnewende bepalen. Zij kenden niet de Noorder- en Zuiderkeerkring, maar zagen wel elke dag de zon een baan langs de hemel beschrijven. Elke dag komt de zon op een ander punt aan de horizon op, en gaat zij op een ander punt onder. Ook is de maximale hoogte die de zon bereikt aan de hemel op elke dag anders. Als het zomer gaat worden, gaat de zon steeds noordelijker op en onder, en staat zij rond het middaguur steeds hoger aan de hemel. Na de zonnewende van de zomer gaat ze weer terug.

Een zonnewende was vroeger te bepalen door het gebruiken van voorwerpen zoals stenen, stokken of bouwwerken, die bijvoorbeeld door hun schaduw elk jaar opnieuw het tijdstip van de zonnewende aangaven. (Op de foto hierboven zonsopkomst op 22 december 2007, foto genomen vanuit het Observatorium Robert Morris in Flevoland)

Op 24 juni a.s. vieren we in ons dorp midzomer. Een feest dat veel aandacht heeft, van jong en oud.De volwassenen en kinderen, die bloemen in het haar hebben, dansen rond een stang met linten. Verder zijn er spelen voor jong en oud. We sluiten de dag af met een gezamenlijke maaltijd en een drankje, waarna de doorzetters buiten op een heuvel met uitzicht over het meer Tväråträsk nog tot in de late uurtjes kunnen nagenieten van de onder- en opgaande midzomernachtzon.

Terug naar de vragen van onze gasten. Op dit moment, 14 juni, gaat de zon niet meer onder. Dit wordt naar de datum van midzomer toe, 24 juni, alleen maar extremer. De zon schijnt dan ’s nachts de slaapkamer in. Vanaf 25 juni worden de dagen weer korter, hoewel dat in het begin, gelukkig, heel erg langzaam gaat. De maanden november en december zijn de echte donkere maanden van het jaar. Dan begint het  in de ochtend rond 9.30 te schemeren waarna het vanaf half 2 in de middag weer pikkedonker is. Het pak sneeuw maakt echter dat het wel minder donker lijkt. En de maand december wordt opgelicht door tal van kerstlichten, die overal in de besneeuwde voor- en achtertuinen branden. Vanaf eind januari komt de zon weer terug en worden de dagen weer merkbaar langer.

Hopelijk is het verschijnsel van de midzomernachtzon een stuk duidelijker geworden.

Om te voorkomen dat ik in deze geweldig mooie tijd van het jaar op grond van plagiaat nachten moet doorbrengen in een politiecel, ook al schijnt het zonnetje mijn cel in….. Bovenstaande informatie heb ik van Wikipedia gehaald, waarvoor dank!

Tot een volgend blog

groetjes van Paula

En zo staan we aan de start van het nieuwe visseizoen. Waar blijft de tijd. Op dit moment is het nog rustig met 2 gezellige snoekvissers, Thomas en Martin, die hun intrek hebben genomen op de bovenverdieping van ons huis. Woensdagavond laat arriveren 2 Belgische vliegvisgasten, van wie er een (Frank) 4 jaar geleden voor het eerst hier was, en donderdagavond komen nog 3 Zwitserse vliegvisgasten aan, Ernst, Hampi en Peter. Zij waren vorig jaar voor het eerst hier. Vanaf vrijdag is het dus volle bak en dat gaat zo door tot midden september a.s. Laat maar komen. We zijn er klaar voor 🙂

Het overgrote deel van de visgasten komen elk jaar terug. Het is altijd een warm en gezellig weerzien.

Afgelopen weken hebben we hard gewerkt om alles voor het visseizoen in orde te maken. Allereerst moest er een enorme hoop boomstammen gezaagd en gekloofd worden. We zijn er dik 2 weken mee bezig geweest en we waren erg blij toen het klaar was. Pfff…. wat een werk. Het is zwaar werk maar het is ook wel heerlijk om hele dagen buiten aan het werk te zijn. Ook al doe ik erg mijn best, het lukt me natuurlijk niet om zware stammen van rond de 100 kilo alleen op te tillen. Ik voel me dus altijd wel schuldig dat Frans het echte zware werk helemaal alleen moet doen. Het is op dit moment met temperaturen van rond 25 graden erg warm voor de tijd van het jaar. Dus dat maakte het lichamelijke werk wel dubbel zo zwaar. We hebben nu weer een houtvoorraad waar we hopelijk 2 winters mee vooruit kunnen.

Vandaag is Frans met de 2 snoekvissers, Thomas en Martin, met de boot en onze nieuwe aanwinst, een 6 pk buitenboordmotor, vissen op de Juktån. Ze zijn om 9.00 uur vertrokken en het is zo’n 30 km rijden voor ze de visplek bereiken. Ik verwacht ze niet eerder dan 18.00 terug. Vanavond staat de wekelijkse bbq op het programma.

De spinningmaraton die ik gepland had op 21 mei jl. is helaas niet doorgegaan, omdat er te weinig aanmeldingen waren. Een aantal spinningvrienden waren met vakantie in Turkije en de anderen hadden het waarschijnlijk te druk met allerlei andere dingen. Ook begrijpelijk. Na de lange winter is er zoveel te doen hier in het voorjaar. Het volgend jaar maar eens kijken of ik de maraton in de wintermaanden organiseer. Verder ben ik op 18 mei jl. benoemd in het bestuur van de toeristenorganisatie Gold of Lapland. Verder is er over het windmolenpark in Sorsele, waarover een referendum is gehouden, door de gemeente nog geen uitsluitsel gegeven. Volgen ze de uitslag van het referendum (neen) of besluiten ze toch om vergunning te verlenen voor het bouwen van een park. Op 13 juni a.s. is een bestuursvergadering. Volgende keer meer dus.

Van 1 tot 9 oktober zijn we met de caravan en onze 2 schatten Bartje en Prinsje naar de Noorse fjorden geweest. We hebben een weekje onze caravan opgesteld op de Kvistero Camping in Kolvereid, in de buurt van Namsos. We hadden een bootje gehuurd en hebben heel wat uurtjes samen op het water doorgebracht. Het was voor de tijd van het jaar heerlijk weer en we hebben onze accu lekker opgeladen. Nu weer eerst ff werken. In september komen de zus van Frans, Caroline, en haar vriend Wout op bezoek met de camper. Erg leuk en we verheugen ons erop. Altijd fijn als familie interesse toont in ons reilen en zeilen hierboven in het hoge Noorden.

En dat brengt me bij de titel van dit blog. In december 2013 ben ik geëmigreerd naar Zweeds Lapland, dus dit is mijn derde visseizoen hier. En als ik aan vissen denk, denk ik aan tante Leentje, de zus van mijn moeder Soffie. Tante Leentje (op de foto hierboven, in het midden, met haar man sjeng, en hun kinderen) was een kei in het boeiend vertellen van sprookjes en verhalen. Als er een feest was in de ouderlijke woning aan de Voortstraat 9 in Brachterbeek, waren wij als kleinkinderen ook allemaal steevast van de partij. Naast ijs en vlaai verheugden wij ons allemaal in het bijzonder op de verhalen van Tante Leentje. Ze zat op de traptrede in de hal en wij zaten, gekluisterd aan haar lippen, op de grond. Het mooiste verhaal was dat van de visser, Janneke Tietetater, die het vermogen bezat om de visjes naar zich toe te roepen. Ik hoor nu nog haar stem alsof het gisteren was…… “Visje visje in het water kom noa Janneke Tietetater” en om de spanning vast te houden keek ze ons aan om dan te vervolgen….. “En doa kwame de visjes”. Momenten om nooit te vergeten. Het is ook daarom zo leuk om via facebook contact te houden met alle lieve familieleden.

IN MEMORIAM ESTHER VAN DER LEEUW

Gisterenavond zag ik op facebook een bericht dat Esther zondag overleden is. Vorig jaar is Esther en haar vriend Gert nog bij ons in Lapland op bezoek geweest. Na de oneerlijke strijd tegen kanker die ze zo moedig heeft gestreden, maakt Esther zich op voor haar laatste reis. We wensen haar familie en vrienden veel sterkte bij het verwerken van dit verlies.

Tot een volgende keer.

Paula